خلستاکوف یک کلاهبردار جوان و پر زرق‌وبرق است که کاملاً ورشکسته شده است. او خود را در شهر کوچکی در روسیه می‌یابد، جایی که مقامات محلی منتظر یک بازرس مخفی از پایتخت، یعنی سن پترزبورگ هستند. خلستاکوف به اشتباه به عنوان بازرس مخفی در نظر گرفته می‌شود و از این موقعیت برای گرفتن رشوه از فرماندار محلی و دلبری از همسر و دختر او سوءاستفاده می‌کند. خلستاکوف از فساد و ریاکاری مقامات محلی نهایت استفاده را می‌برد تا اینکه در نهایت، بازرس واقعی ظاهر می‌شود.

این اثر که نخستین تصویرسازی شوروی از پتر کبیر است، زمینه‌ساز رویکرد دوران پس از انقلاب نسبت به خاندان اولیه رومانوف شد. حاکمانی چون ایوان مخوف و پتر کبیر به دلیل فداکاری برای روسیه و عزم راسخشان در ارتقای جایگاه کشور در جهان به شدت مورد تحسین بودند. اما ستایش از رومانوف‌های منفور بعدی، تضاد شدیدی با باورهایی داشت که منجر به انقلاب سال ۱۹۱۷ شده بود.